De opbrengst van de open vraag

Tijdens mijn opleiding Communicatie & Journalistiek in Utrecht was het een veelbesproken onderwerp. De open vraag. De vraag zonder oordeel en suggestiviteit. De vraag die je gesprekspartner, of het nu een kind of een volwassene is, uitnodigt om alles te vertellen. De open vraag levert veel op. Een kinderlijk leuk voorbeeld.

Locatie: De Afsluitdijk.
Gesprekspartner (via de telefoon): een meisje van vier.

De moeder van het meisje vertelde me aan de telefoon dat haar dochter, met haar vier jaar een nieuwkomer in het onderwijs, met de regelmaat van de klok huilt op de dagen dat pa haar wegbrengt, maar bij haar niet. “Hij blijft gewoon te lang hangen in de klas. Ik zeg ‘dag’, geef een kus en ben weg.”

Wat ken ik mijn kind toch goed

Herkenbaar! Je ziet een ongemak bij je kind, vult in waar het vandaan komt, komt met een oorzaak en bent trots op je doortastendheid (stiekem denk je ook nog: wat kén ik mijn kind toch goed).

Ik vertelde een soortgelijke situatie met mijn dochter eens aan een deskundige. Zij vroeg me na mijn verhaal: ‘Heb je je dochter wel eens gevraagd waarom ze de situatie moeilijk vindt?’ ‘Nee’, zei ik. En ik voelde aan mijn water dat ik in mijn zelfingenomenheid stappen had overgeslagen. ‘Vraag het haar maar eens’, zei ze.

Nou, dat deed ik. Zodra ik thuis was. Het antwoord dat mijn dochter gaf, was totáál anders dan mijn eigen invuloefening. Ik moest bijna lachen. Want de oplossing was ook een miljoen keer eenvoudiger.

Wat was het probleem?

Mijn dochter wilde ergens niet heen. Ik dacht meteen (ja, wat zijn moeders toch onuitstaanbare kloeken, tot grote frustratie van partners en docenten): ze voelt zich daar onveilig, ze voelt zich niet fijn, dus ze hoeft daar niet heen! Toen ik haar vroeg ‘Waarom wil je er niet heen?’, bleek ze daar gewoon een stuk speelgoed te missen, wat ze thuis wel had. Dus in plaats van mijn agenda schoon te vegen en met mijn dochter op schoot op de bank te gaan zitten, hoefde ik maar een paar dingen  te doen: een tas pakken, het bewuste speelgoed erin stoppen en mijn kind de tas geven. Om vervolgens te zien hoe ze zonder omkijken het huis uit huppelde.

Terug naar de Afsluitdijk en het telefoongesprek met de vierjarige die huilt als papa haar wegbrengt. Ik heb wel wat namen gefingeerd. Niet alle volwassenen kunnen de kinderlijke eerlijkheid aan, namelijk (of ben ik nu vooringenomen…?).

“Wat zorgt ervoor dat je huilt als papa je wegbrengt en waarom hoef je niet te huilen als mama je wegbrengt?”
“Als papa mij wegbrengt is Juf Frederique er. En als mama mijn wegbrengt is juf Pien er.”

Heb je twee juffen?
“Ja.”

Dus juf F. is er als papa je brengt en juf P. als mama je wegbrengt?
“(op een dat-zeg-ik-toch-toontje) Jaha…!”

Waarom huil je, als juf F. in de klas is?
“Nou, ik vind juf F. eng.”

Wat zorgt ervoor dat je juf F. eng vindt?
“Ze heeft wit haar.”

Dus je vindt haar witte haar eng.
“Ja”

Doet juf F. ook eng?
“Nee, niet echt. Maar ik vind haar haar gewoon eheng!”

Is ze streng?
“Nee.”

Welke kleur haar heeft juf P?
“Lichtzwart haar.”

Hoe komt het dat je wit haar eng vindt?
“Weet ik niet, ik vind lichtzwart gewoon mooier.”

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat je niet meer hoeft te huilen bij juf F?
“Als ze haar haar verft in dezelfde kleur als juf P.”

Helpt het als ik zeg dat iemand met wit haar niet altijd eng hoeft te zijn?
“Ja, dat vind ik wel fijn. Maar toch vind ik lichtzwart haar mooier.”

Hoe kan papa jou geruststellen?
“Als hij weet waarom ik moet huilen.”

Ga je het dan straks papa en mama vertellen?
*Stilte, gerommel… weg kind*

Hahaha, doei kind.

Hebben jullie nog een leuke opbrengst te melden, uit een open vraaggesprek?

(Ik ben  trouwens ben he-le-maal geen kinderdeskundige en tast vaak in het duister, met mijn eigen kroost).

Oh ja, voor ik het vergeet: in een vraag ‘Waarom’ vervangen door ‘Wat maakt nu dat…’, schijnt nog meer op te leveren in een vraaggesprek.

Comments

  1. Ruurd says

    V: ‘Weet u waar de Afsluitdijk is’
    A: ‘Ik wist niet dat ie kwijt was?’

    Ooooh! U bedoelt dat u niet weet hoe u er heen moet rijden in de auto.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *